viernes, 8 de febrero de 2008

IDEIEN, IKUSKEREN, PENTSAKEREN ARTEKO EZTABAIDA(3)

Eskulturan, bi mota nabarmentzen dira: eskultura profanoa eta eskultura erlijiosoa. Eskultura erlijiosoan gurtzeko lanak egin ziren, non fededunen emozioak goresteko lanak egin zituzten, mugimendua eta dramatismoa erabiliz. Eskultura profanoan, aldiz, errege, printze eta gorteko pertsonaien erretratuak egin ziren. Hala ere, arkitekturan nagusiena izateaz gain eskultore barroko handia Gian Lorenzo Bernini izan zen, zeinaren irudiak lerro kurboez osatuta zeuden (Apolo eta Dafne).

Pintura barrokoan margolanak tamaina handikoak ziren, olio teknikaz margotuak eta tenebrismoa nagusi izan zen. Tenebrismoan pertsonai eta objektuak fondo ilun baten margotzen ziren eta argiztapenez nabarmendu ziren.

Gai erlijiosoak eta eguneroko bizitza islatzen zuten gaiak nagusi izan ziren. Hiru eskola edo hiru pintore nagusi egon ziren:
- Caravaggio: Naturalismoa eta errealismoa nagusi ziren. Tenebrismoaren sortzailea, bere lanetan argi-itzalak sakonak ziren.
- Rembrand: Erretratugile nagusia izan zen.
- Van Dyck: Gorteko erretratuetan espezializatua zen non dotorezia lantzen zuen.



Caravaggioren tenebrismoa. La vocación de San Mateo. 1599-1600.


XV, XVI ETA XVII. MENDEKO GERTAKIZUN NAGUSIAK EUROPAN.



Azkenik, XV, XVI eta XVII. mendeetan erlijiotasuna eta pentsamendu motak biziki eta era oso desberdinetan bizi zirela. Pentsamendu desberdin hauen eraginez “erlijio-gerrak”, etab. sortu ziren erreforma protestantea sortuz eta eliza katolikoaren batasuna hautsiz.Zergati garrantzitsuenetarikoak goi eta behe kleroaren ustelkeria eta Aita Santuaren eta Elizaren ospe txarra izan ziren.


Ezaugarri edo ondorio horiek eragina eduki zituzten arkitekturan, eskulturan eta pinturan, non desoreka nagusi izan zen eta gai nagusia erlijioa izan zen. Humanismoaren zabalkundeari esker, hainbat akademien sorrera bultzatzeaz gain, inprenta sortu zen, zeinak ideia humanista jende askorengana iristea lortu zuen. Inprentarekin batera, herri hizkuntzen erabilera literarioa gertatu zen, latinaren kalketan. Era berean, berrikuntza teknikoak hobetu ziren, besteak beste, mikroskopioa, teleskopioa, barometroa eta termometroa asmatu zituzten.

No hay comentarios: